Í þessari viku erum við búin að vera að læra um eðlisfræði í tengslum við Þjórsá. Á márudaginn fengum við glósur um raforku og virkjanir, á fimmtudaginn vorum við í tölvuverinu í orkuleik og á föstudaginn vorum við í stöðvavinnu og tókum svo stutta könnun. Í glósunum lærðum við um hvernig rafmagn verður til og hvernig vatnsfallsvirkjanir vinna rafmagn. Í stöðvavinnunni lærðum við meira um virkjanir og rafmagn og svo lærðum við um stöðuorku og efnaorku. Ég átti nokkuð erfitt með að skilja stöðuorkuna í fyrstu en þegar ég skildi það fannst mér það ekkert mál.

Eins og ég sagði síðast erum við núna í hlekk sem snýst um Þjórsá. Þassi hlekkur er nokkuð flóknari en hinir af því að hann er um jarðfræði, líffræði og eðlisfræði ekki bara einhvað eitt.Við byrjuðum í jarðfræði og erum núna komin í líffræði og ég ætla að segja aðeins frá því sem við erum búin að vera að læra.

Við erum líka búin að vera að rifja aðeins upp úr vistfræði sem við lærðum um í 1. hlekknum eins og t.d. frumframleiðendur, neytindur, sundrendur, frumbjarga/ófrumbjarga, fæðukeðjur og fæðuvefir og jafnvægi í vistkerfi. Í líffræðinni erum við búin að vera að læra um vistkerfið Þjórsárver, fæðuhjalla og orkupíramída og rústir.

Fæðuhjallar eu nokkurn vegin bara fæðukeðjur en þeir eru með frumframleiðanda, .1, .2 o.s.frv. neytenda og sundranda. Orkupíramídi er lýsing á orkutapi á milli hlekkja í fæðukeðju. Rústir eru sífreramyndanir í jarðvegi. Í vistkerfi Þjórsárvera eru 180 tegundir háplantna, 225 tegundir mosa, 145 tegundir af fléttum og 290 tegundir af skordýrum. Þjórsárver eru mjög merkileg. Þau eru víðáttumesta gróðurvin á miðhálendinu, þau eru mjög hátt yfir sjávarmáli, þar eru mestu varpstöðvar heiðargæsarinnar í heimi og þar er eini staðurinn á Íslandi þar sem er sífreri í jörðu.

Í jarðfræðinni lærðum við mikið af nýjum hugtökum. Við erumm líka búin að vera að fjalla mikið um Heklu. En þar sem aðalefnið er Þjórsá ætla ég að segja aðeins frá henni og svo ætla ég að útskýra hugtökin sem við erum búin að læra.

Þjórsá er lengsta á landsins, 203 km, og meginstefna hennar er til suðvesturs. Hún er jökulá að mestu leiti en samt er bergvatn uppistaðan í vatni hennar. Á mörgum stöðum meðfram henni er mjög falleg náttúra. Vatnasvið : svæði þar sem allar ár og lækir renna til sömu árinnar.Vatnaskil : mörkin á tveimur vatnaskilum. Innri öfl eru öfl sem koma innan úr jörðinni ein og eldgos og jarðskjálftar en ytri öfl eru öfl sem koma að utan eins og veðurfar og öldugangur.Fossberi : berg sem molnar ekki út af vatni í á sam rennur yfir það og veldur því að það myndast foss. Hvalbök : klettar sam myndast út af jöklum, meður getur séð af þeim í hvaða átt jökullinn rann. Grettistök : steinar sem standa einir uppi á hól vegna þess að jökull hefur tekið þá með sér. Jökulrákir : rákir í jarðveginum þar sem jökull hefur farið yfir. Hjarnjöklar : allir stærstu jöklar á Íslandi, jöklar sem eru myndaðir úr mörgum lögum af hjarni (hörðum snjó). Skiðjöklar : jöklar sem renna út frá hjarnjöklum.

Í þessari viku byrjuðum við á nýjum hlekk sem er um Þjórsá. Á mánudaginn fengum við glósur og fórum yfir þær. Á fimmtudaginn var ég ekki en mér var segt að þau hafi klárað að horfa á Jurassic park sem við byrjuðum á á föstudaginn í síðustu viku. Í gær gerðum við svo hugtakakort og rifjuðum upp aðalatriðin í glósunum og síðan fórum við í stöðvavinnu. Í lok tímans tókum við létta satt eða ósatt könnun. Núna þarf ég að hætta að skrifa en ég segi meira frá efninu síðar

Þessi önn er búin að vera ágæt og ég er búin að læra mjög margt. Við erum búin að fara í 5 hlekki sem voru jarðeðlisfræði, geimurinn, kraftur og hreyfing, bylgjur og kynfræðsla. Það er ekkert sem ég átti mjög erfitt með að skylja og mér hefur gengið vel á önninni. Það sem mér fannst auðveldast að skilja voru bylgjur og geimurinn en það sem mér fannst skemmtilegast var geimurinn. Í dag horfðum við á myndbönd um síamstvíbura. Mér finnst það mjög áhugavert en ég mundi samt ekki vilja vera þannig. Mér finnst merkilegt að þetta eru tvær mismunandi manneskjur.

Í dag erum við bara búnar að vera að tala um efnið og horfðum á eitt myndband af karli sem spilaði lag á vínglös. Á mánudaginn er próf og ég ætla að skrifa hér aðalatriðin sem við þurfum að kunna fyrir það.

Þegar hlutur gefur frá sér hljóð þjappast sameindirnar í kringum hann og dreifast svo aftur og þjappast aftur og þannig til skiptis. Þannig myndast hljóðbylgjur.

 Jafnvægisstaða er staðan sem sameindirnar eru í áður en hljóðið berst. Hljóðstyrkur ræðst af sveifluvíddinni. Því minni sem bylgjulengdin er því meiri er tíðnin/tónhæðin.

 Herts er mælikvarði á tíðni en desíbil er mælikvarði á hljóðstyrk.

Doppleráhrifin : Þegar hlutur sem gefur frá sér hljóð er á hreyfingu þjappast sameindirnar fyrir framan hann en dreifast fyrir aftan hann. Ef að hluturinn fer framhjá manni heyrir maður mikið í honum þegar hann er að koma en strax og hann er kominn framhjá heyrir maður miklu minna í honum.T.d. þegar lögreglubíll með sírenur keyrir framhjá manni.

Þetta er allt sem ég ætla að skrifa í bili .

Núna erum við í hlekk 7. sem er eðlisfræði og er um bylgjur. Í tímanum fengum við glærur og erum núna í stöðvavinnu. Við erum að vinna með vínglös, tónkvísl og síðu á netinu. Í glærunum vorum við að læra um sveifluvídd bylgjulengd, öldutopp-og dal og tíðni. Sveifluvídd er fjarlægðin á milli jafnvægisstöðunnar og öldutopparins. Öldutoppur er hæsti toppurinn í bylgjunni og öldudalur er neðsti punkturinn í bylgjunum. Bylgjulengd er fjarlægðin á milli öldutoppanna. Tíðni ræðst af því hversu margar bylgjur koma á ákveðnum tíma.

Þetta er það helsta sem við lærðum í þessum tíma.

Eins og ég sagði áðan byrjuðum við að læra um hljóðbylgjur í tímanum áðan. Við fengum glærur, fórum yfir þær og gerðum verkefni.

Hljóð er orkumynd sem kemur sameindum á hreifingu. Þaegar maður gefur frá sér hljóð þéttast sameindirnar í kringum mann (þjappast saman).  Síðan þynnast þær aftur (dreifast) og halda svo áfram að þéttast og þynnast til skiptis og mynda bylgjur eins og þær sem myndast þegar maður kastar stein í vatn. Ef ekkert efni er til staðar sem ber bylgjur eins og t.d. á tunglinu þa’heyrist ekkert hljóð. Hljóð berst hraðast í föstu efni af því að þar eru sameindirnar mjög þéttar en það berst hægast í lofti því að þar eru þær mjög dreifðar.

Ég ætlaði að hafa myndband eða mynd en ég fann ekkert nothæft svo að þetta verður bara að duga

Á mánudaginn vorum við að skoða myndir úr ferð til London hjá kennurunum og í gær var bara frjálst í tölvum. Í dag vorum við að læra um hljóðbylgjur en tíminn er núna búinn þannig að ég ætla bara að útskýra það heima:).

Við vorum í vikunni að svara spurningum í hópum. Það voru fjölvalsspurningar, eyðufyllingar og rétt eða rangt. Ég var í hóp með Ragnhildi, Alexöndru og Sóley. Í fimmtudagstímanum var smá vesen hjá okkur af því að við fundum ekki blaðið en það fannst á endanum og við náðum að klára .

Ég var ekki á föstudaginn þannig að ég veit ekki hvað var verið að gera þá.

Í þessari viku erum við búin að vera að vinna í kynningum á plakötum sem við gerðum síðast þegar við vorum í þessum hlekk. Ég var með Hildi Guðbjörgu og við vorum með núningskrafta. Þeir skiptast í renninúning, veltinúning og straummótstöðu.

Veltinúningur

Kúlur, hjól og sívalingar velta oft eftir fleti í stað þess að renna eftir honum. Þegar ferð veltandi hlutar er að breytast verkar oft á kraftur frá fletinum í snertipunktinum og í stefnu hlutarins.

Renninúningur

Þegar fastir hlutir renna hver yfir annann verkar renninúningur milli yfirborðs þeirra. Hversu mikill renninúningurinn er fer eftir þyngd hlutarins sem hreyfist og aðferð flatanna sem snertast.

Straummótstaða

Allir vökvar og lofttegundir eru straumefni. Þegar hlutur hreyfist eftir eða gegnum straumefni verkar straummótstaða  á hlutinn. Loftmótstaða er dæmi um straummótstöðu. Loftmótstaða dregur t.d. úr hraða fallandi hlutar.

Að yfirvinna núningskraft.

Fyrir þúsundum ára komust menn að því að auðveldara væri að færa þunga hluti ef þeim var velt á staurum. Það er auðveldara af því að núningskrafturinn er minni ef hlut er velt á kúlu, hjóli eða sívalingi.