jæja..  seinasta bloggið mitt þetta skólaárið!!:D og til að halda upp á það ætla ég að hafa það bara stutt og laggott

þetta er búin að vera voðalega chill vika enda er sumarið að koma! en á mánudeginum var fyrirlestrartími um sveppi, sem ég var ekki í ( var nefnilega  í Englandi að skemmta mér, horfa á fótboltaleiki og svona og kom ekki heim fyrr en á mánudagskvöldinu!) en í staðinn fékk ég glærurnar á miðvikudeginum. Miðvikudagstíminn ´byrjaði inni og vorum við að skoða fréttir og blogg ásamt því að bæta inná hugtakakortið. í seinni tímanum fórum við út í kvennfélagsskóg. í skóginum töluðum við fyrst aðeins saman svo settum við skordýragildrur sem við ætlum að taka á næsta miðvikudag og skoða, og svo fórum við í vínk vínk í pottinn:)  á fimmtudeginum fórum við ftur út í skóg. þá áttum við að greina 4 barrtré í hópum. hópurinn minn var ; ég, þórmundur, Jón karl & Birgir Örn:) en að því loknu fórum við aftur í vínk vínk í pottinn þar til tíminn var búin!

 ég ætla þó að hafa einhvað smávægilegt um svppi svo hér koma nokkrir punktar um þá ;

• sveppir eru ófrumbjarga.
•  Sumir sveppir eru einfruma en flestir eru fjölfruma.
• sumir sveppir eru sníklar en aðrir rotverur.
• Sveppir melta fyrir utan líkamann
• Sambýli sveppa og þörunga kallast flétta (ég hef bloggað um það áður en ég ætla þó að segja örlítið frá því) samlífið gengur þannig að  sveppurinn tekur til sín ólífræn næringarefni og vatn og þörungurinn nýtir  það til framleiðslu lífræna næringu sem báðar lífverur nýta sér, semsagt  hagnast báðar lífverur  af samlífinu. Hreyndýramosi er dæmi um fléttu.

nokkrar fréttir :

 umbúðir skipta máli

vöxtur á 1. æviári hefur áhrif á þyngd síðar

offita ógnar Bandaríkjaher

dánartíðni karla undir 60 ára lægst á íslandi

Frumverrur eru eitt af ríkjunum 5.( Robert Whittaker stillti upp sérstöku svepparíki 1969 og niðurstaðan af því varð fimm ríkja kerfi sem hefur náð mikilli útbreiðslu og er enn mikið notað. Það byggir aðallega á ólíkum næringaraðferðum: jurtaríkið inniheldur aðallega fjölfruma frumbjarga lífverur, dýraríkið fjölfruma ófrumbjarga lífverur og svepparíkið fjölfruma rotverur. Síðustu tvö ríkin, frumveruríkið og gerlaríkið, innihalda einfrumunga en munurinn er sá að frumverur hafa kjarnfrumur en gerlar eru dreifkjörnungar.( www.wikipedia.org)                  helstu einkenni frumvera er  að þær eru einfruma og með frumukjarna.     fyrstu frumverur komu fram á jörðinni fyrir um 1,5 miiljarði ára!

Frumdýr eru ófrumbjarga og geta flest hreyft sig úr stað.

 Frumdýr skiptast í 

• slímdýr–> lifa í ferskvatni eða rökum jarðvegi. Frumuhimna myndar útskot sem dýrip notar tuil að fanga bráð, gleypa fæðuagnir og hreyfa sig.  slímdýr borða bakteríur og hvert annað.
• Bifdýr–> einkennast af því að hafa fíngerð bifhár sem þau nota til að færa sig úr stað en þau get líka notað þaut til að sópa til sín fæðu. sum bifdýr eru alþakinn hárum en önnur hafa kannski bara bletti þar sem bifhárin eru.
    amoeba að hreyfa sig áfram
• svipudýr–>hafa svipu sem þær nota til að færa sig úr stað. þær lifa í samlífi í líkömum stærri dýra. þau geta verið bæði til góðs og ills, sníklar sem orksaka fjölda sjúkdóma í mönnum og dýrum t.d svefnsýki í mönnum.
• gródýr–> eru sníklar sem nærast á frumum og líkamsvökva hýsla sinna, lifa inni í frumum annarra lífvera.hefur ekki hreyfifæri. þær mynda frumur sem kallast gró og gera gródýrum kleift að flytjast úr einum hýsli í annan. eitt þekktasta gródýrið veldur Malaríu.

Frumþörungar eru frumbjarga, einfruma lífverur sem kallast oft plöntusvif. þeir framleiða 60-70% alls  súrefnis með ljóstilllífun. dæmi um frumþörunga er t.d.

• augnglenna–> hefur einskina sekklaga dæld eða gróp þar sem eru tvær svipur. þær eru allar með rauðleitan augndíl sem greinir ljós og hafa einnig mikið af grænukornum.
• myndband af augnglennu
  augnglennu partý!!

slímsveppir eru ófrumbjarga og eru sýnilegir á vissu skeiði lífferlisninsog eru því öðrúvísi en aðrar frumverur.  þeir fjölga sér með gróum. þeir hafa frumuvegg á gróstiginu en ekki á slímstiginu.

 chlamydomonas á hreyfingu.

 skemmtilegar Fréttir :

borðaru mikið súkkulaði ?

pössum okkur á geimverunum!

fékk nýtt andlit

í þessari viku ætla ég að segja einhvað frá þessu blessaða Eldgosi undir Eyjafjallajökli sem hefur haft áhrif á alla Evrópu! en ekki hefur getað verið flogið mikið vegna öskunnar sem úr gosinu kemur því askan eyðileggur hreyfla flugvélanna. 

þannig er mál með vexti að um 700 tonn af gosefnihafa komið úr gígnum á hverri sekúndu frá því  að gosið hófst!  miklar eldingar hafa verið í gosmekkinum undanfarið en með þeim fylgja þrumur sem sem heyrast í 25 km fjarlægð! það er frekar algengt að það komi eldingar í gosmekki þegar það gýs undir vatni eða jökli.  Þegar vatn og kvika snertast verður aðskilnaður á rafhleðslum  í gosmekkinum sem getur látið eins og mjög öflugt þrumuský.Stöðurafmagn* úr jörðinni fer á ferð í gosinu og rafhleðslur breytast.  rafhleðni í gosmekkinum er frekar há, þannig að þegar mikil spenna er á milli svæða í mekkinum þá verða eldingar. Eftir því sem að gosmökkurinn er stærri því fleiri eldingar eru. Eldingarnar sjást best í ljósaskiptunum og þegar það er myrkur.

*stöðurafmagn er orka sem byggist á rafeindum sem hafa flust úr stað. það myndast .egar rafhleðslur safnast fyrir í hlut en hluturinn afragmagnast ekki nema til komi utanapkomandi áhrif. 

Flúor(F) er frumefni sem er nauðsynlegt ,í hæfilegu magni, bæði fyrir menn og dýr. ef það er skortur á Flúor í fæðu, leiðir það til takamrkaðs vaxtar, blóðleysis og ófrjósemi.Flúor er notað í tannkrem.      Flúorgas er mjög eitrað, 0,1 % styrkur þess í andrúmslofti á nokkrum mínútum veldur dauða.
Mikið öskufall hefur verið úr gosinu en í öskunni er talsvert af Flúor og því er haft áhyggjur af langtímaáhrifum á heilsu dýra sem eru í nágreni við Eyjafjallajökul þar sem öskufallið er mest. menn og dýr fá flúoreitrun þegar flúorupptaka er meiri en hæfilegt er í lengri eða skemmri tíma og  kemur fyrst fram í bein- og tannvef. Í mönnum kemur þetta fyrst fram í blettum á glerungi(sem er á tönnunum) og í kjölfarið fylgja skemmdir á tönnum. Í kindum getur komið fram svokallaður gaddur, sem er ofvöxtur í vissum tönnum. Önnur áhrif í mönnum eru liðverkir og aukin beinmyndun og áhrif áhjarta og æðakerfi.

  (upplýsingar fékk ég af www.mbl.is , úr fréttunum á rúv, minnisbanka mínum & www.doktor.is)

ég læt þetta vera nóg í bili og vona að þið hafði fræðst einhvað meira um þetta:) en hér koma tvær  frettir tengdar gosinu plús 2 myndbönd

gosmökkurinn í 6 km hæð

 gassprengingar í gígnum

myndbönd

myndir af eldingum í gosmekkinum frá eyjafjallajökli

 steikt myndband , þegar íslenskur karl er að reyna að útskýra hvernig á að segja: Eyjafjallajökull

jæja nú er fyrsta vikan eftir páskafríið hafin en Gyða var veik í seinustu viku svo að engin varð náttúrufræðin þá vikuna.

EN á mánudaginn hófst hlekkur nr 10! við fjölluðum um VARMA  , við gerðum hugtakakort og áttu þá að reyna að tengja  varma við það sem við erum búin að vera að læra um undanfarnar vikur og svo fengum við líka glærur. glærurnar (allavega sá hluti sem við fórum yfir) var aðallega um orku. Við vorum að rifja upp frá seinast hlekk t.d mismunandi form orkunnar og  þá erum við að tala um:

 hreyfiorku,

Stöðuorka kerfis er orka sem stafar af kröftum sem verka á milli eininga þess og afstöðu þeirra. Kraftarnir geta verið rafkraftur, segulkraftur eða þyngdarkraftur.
Tveir hlutir sem beita hvor annan krafti hafa stöðuorku, hvor í kraftsviði hins. Ef kerfi samanstendur af tveim hlutum sem beita hvor annan krafti, kemur fram í því stöðuorka.
Þegar stöðuorka kerfis minnkar, breytist hún í aðra tegund orku, t.d. hreyfiorku. „Geyma“ má stöðuorku svo sem þyngdarstöðuorku, fjöðrunarorku, efnaorku, kyrrstöðumassaorku eða raforku og leysa síðar úr læðingi.    (wikipedia.org)

, varmorku (sami texti og við varma)

efnaorku,

 kjarnorku 

og  rafsegulorku. � svo lærði ég líka að júl er mælieingin á bæði orku ogvinnu. og að Varmi er í mælt í kaloríum! fólk sem er í megrun er oft að pæla í hversu miklar kaloríur eru í mat og þá er það í rauninni bara að hugsa um hversu mikill varmi er í honum! pælið í því!!

 í tímanum töluðum við líka  pínu um núning en vinna hans myndar varma. Gyða sagði okkur að við ættum að gera einhvað svkalegt blogg en þar sem mér dettur ekkert merai í hug til að segja frá þá að ég ætla bara að hætta. en ef ykkur leiðist alveg allsvakalega þá eru hér fréttir en þær eru samt  voða litið tengdar Varma eða orku orku og :

hláturgas næsta stóra ógnin
smástirni fer framhja jörðinni
apar sem menn þróuðust úr
gengið í geimnum
ný eðlutegund
flugvel gengur fyrir sólarorku
páskaegg góð fyrir heilsuna?

síðast liðna viku erum við búin að vera að læra um eðlisfræði þjórsár og er það Hildur Lilja sem er búin að vera að kenna okkur  það. við erum aðallega búin að vera að læra um virkjanir og orku. �
 Mánudagur: Hildur var með fyrirlestur.
Miðvikudagur: fengum glósurnar síðan á mánudeginum og svo stöðvavinna. Á stöðvunum átti að 

1.  skoða um virkjanir á Íslandi. og teikna mynd af hvernig hreyfiorka vatns er virkjuð.
2.  hugsuðum út í hvaða orka fer í t.d upphitunaræfingu, og hvernig maður fær þá orku.
3. athuga með körfubolta hvernig stöðuorka boltans sé jafn mikil á gólfinu, á borði og á hillu. 
4. skoða og svar spurningum um rafmagn, hversu mikil orka fer í heimilistæki ofl.
5.  töluðum um hvað við héldum að raforka væri notuð í í framtíðinni ofl.
6. töluðum saman um hvað okkur fyndist um vatnfallsvirkjanir og virkjun á jarðhita og hvort okkur finnst að ætti að nota meira af .

við náðum að klára allar stöðvarnar í tíman svo að við fórum og bættum á hugtakakortið um þjórsá og það var nú alveg slatti sem bættist á

Fimmtudagur: könnunn úr námsefni vikunar og svo farið yfir bloggið ( þegar það var verið að fara yfir bloggið fór ég og var að vinna í árshátíðinni )

en hér eru fréttir um gosið í eyjafjallajökli :

hér
hér
& hér

og aðrar fréttir :
sköllóttir fá síður krabbamein
karlar sjá um meðgönguna
ný dýrategund á suðurskautslandinu

á mánudaginn var fengum við glósur því það var fyrirlestrartími því í vikunni vorum við að fjalla um liffræði Þjórsáar. við fjölluðum um dýrin, plönturnar og næstum allt sem er lifandi og einhvað um lífvana þættina líka. á Miðvikudeginum kláruðum við að fara yfir restina af glósunum og svo var stöðvavinna. Netið lá niðri þennan dag svo að það var enginn stöð í tölvum. Á fyrstu stöðinni sem ég var á vorum við að skoða vatnasýni og reyna að finna lífverur í því. ég og Sylvía fundum bara eina lífveru sem var rauðþörungur.. en í tímanum lærði ég almennilega hvað þörungar væru:) ´þetta var allt saman skoðað í smásjá og stækkuninn var  900 sinnum!!  Önnur stöðin sem við Sylvía fórum á var að skoða og búa til fæðukeðju og fæðu vef og gekk það bara assgoti vel   svo enduðum við á að svara spunringum úr framhaldsskólabók
frétt:)

en

á mánudaginn 1. mars var fyrirlestrartími en í vikunni byrjuðum við að fjalla um jarðfræðina sem tengist Þjórsá. svo á miðvikudaginn var stöðvavinna. skoðuðum einhvern vef frá Bolette um innræn og útræn öfl, skoðuðum myndir af Heklugos,, og svo vorum við að finna út eðlismassa grjóts og lýsa þeim. á fimmtudaginn var síðan könnunn úr efninu og ég held að mér hafi gengið hreint og beint alls ekki vel :S svo var farið vel yfir bloggið. hér er vefur með flottum myndum frá þjórsá og einhver fróðleikur líka

en hér eru fréttir:

stór loftsteinn olli víst aldauða risaeðlanna,

 Risaeðlur fyrr á ferð en áður talið

Ida ekki týndi hlekkurinn,

Fann þykk lög af ís á tunglinu

Sterkari rök fyrir hlýnun

hér er frétt um jarðskjálftan á Chile sem breytti möndli jarðar og þar með smá sólarhringnum! :O  sem við erum búin að vera að ræða smsá í skólanum

í vikunni fórum við bara í einn tvöfaldan náttúrufræði tíma því að á mánudaginn var kennarastarfsdagur og á fimmtudaginn fórum við fyrr úr skólanum og fórum á skólahreysti og þar  lenti skólin nokkar í 6. sæti
en í þessum tíma sem að við fórum í í vikunni var m.a. farið yfir hvað verkefnin á önninni gilda mikið, kláruðum að horfa á myndband um kynsjúkdóma og gerðum hugtakakort um þjórsá því að nú erum við að byrja að fjalla um hana !   örlítill fróðleikur um Þjórsá !
þjórsá

nú er 2. önn og hlekkur 8 búinn við erum búin að vera að halda áfram að fjalla um kynsjúkdóma. (ógeðslegt!!) við tókum litla könunn úr efninu sem við vorum búin að vera að læra og mér gekk bara vel og fékk 9,5 !   við gerðum líka plakat um kynsjúkdóm í hópum og ég var með þórmundi og Rakel og við gerðumplakat um HIV veiruna. hér,hér og hér  eru myndbönd um HIV veiruna, hvernig hún ræðst á líkaman og fl.

 og hér eru einhverjar fréttir

konur ekki ófrjóar eins snemma og þær halda

má rekja meira ryk í andrúmsloftinu til bráðnunar jökla ?

bros er hollt fyrir hjartað !!

sólkönnunarfri skotið á loft (myndband med)

jæja nú er langt síðan ég bloggaði svo að ég skelli einu á síðuna

Þann 3. febrúar gerðum við litlar tilraunir. og hér er stutt lýsing á þeim  :

1.  var þannig að við vorum með kristalsvínglös, bleyttum á okkur puttan og nudduðum í hringi svo að það koma svona hljóð, nema það að við náðum ekki að spila svanavatnið ..

2. var þannig að það var ljósvarpi og á honum var bakki með vatni í. við gerðum bylgjur í vatnið og þá varpaðist það á vegginn og við sáum bylgjurnar.

3. var þannig að við vorum með vatn í könnu og tvo stór rör sem lágu í könnuna.  við blésum í rörin og hreyfðum þau upp  úr og ofan í vatnið í könnunni og athuguðum hljóðið sem að breyttist að sjálfsögðu.

4.var þannig að við vorum með tónkvísl sem við sláum í mismunandi hluti og athugðum hljóðið.

5.var þannig að við vorum með tvo tíkalla og tvö glös. settum einn tíkallinn undir eitt glasið og hinn tíkallinn í hitt glasið , hellltum síðan vatni út í og athuguðum hvað gerðist. 

á fimmtudeginum var svo könnun. Við máttum hafa svindlmiða–> handskrifað A4 blað sem við áttum svo að skila og fengum 10% einkunn fyrir.  í prófinu gekk mér alveg ágætlega held ég enég er ekki enn búin að fá úr því , vegna þess að ég var ekki á mánudaginn því þá var farið yfir prófin. en á mánudeginum hófst hlekkur 8. Hann er um líffræði –  flokkun lífvera, baktería og veira.  Í dag var Gyða ekki svo að  Hjalti og Fríður voru með okkur. við gerðum verkefni úr bókinni Lifandi veröld og skoðuðum síðan bloggin okkar og svo vorum við bara að skoða aðeins í tölvunni þangað til að tíminn var búinn.