Jarðhiti

Almennt um jarðhita:

Orkan sem fólgin er í því heita vatn i sem streymir stöðugt upp á yfirborð víða um lan er ólíuauður okkar. En þessi orka er ólík olíunni þar sem hún velur nær engri mengun . Í raun er erfitt að gera sér í hugarlund við hvaða lífskjör við byggjum ef þessa heita vatns nyti ekki við. Og fram til þessa höfum við aðeins nýtt okkur hluta þess og þá fyrst og fremst til húshitunar. Það er reyndar um hugsunarefni hvað það tók okkur langan tíma að uppgvöta þann möguleika að nota heitt vatn t.d til upphitunar hýbýla. Í þúsund ár notuðum við heita vatnið einungis til að baða og þvo þvott og lítillega til matargerðar. Samt var tæknin að leiða heitt vatn þekkt þegar á 13.öld, en Snorri Sturluson í Reylholti leiddi heitt vatn í laug sína um 120 m og vegalengd. Þá er það ennfremur athyglisvert að þegar kemur fram á 17, og 18. öld er jarðvarminn kominn í tölu fyrirbæra sem ættuð voru úr hinu neðra. Við Íslendingar vorum frumkvöðlar í að nýta heitt vatn til húshitunar og urðum þar að byggja á eigin hugviti og tilraunum.

Jarðskorpan á Íslandi er tiltölulega heit vegna þess að neðri hluti hennar er að talsverðu leyti myndaður úr kvikuinnskotum sem ekki hafa náð til yfirborðs heldur storknað á leiðinni upp. Heitust er hún undir gos- og gliðnunarbeltunum en kólnar þegar fjær dregur og jarðskorpan verður eldri

Talið er að undir flestum háhitasvæðum landsins, sem öll eru í gosbeltinu, séu kvikuinnskot í tengslum við eldvirkni og þau séu aðalvarmagjafi þessara jarðhitasvæða. Lághitasvæðin sem svo eru kölluð eru þar sem jarðskorpan er kaldari, en þó nægilega heit til að hita vatn upp í 50 til 150 °C. Í dag er stundum talað um köld svæði þar sem jarðhiti hefur ekki fundist en réttara væri að tala um þurr svæði því að alltaf er nokkur hiti í jarðskorpunni þótt lítið sem ekkert vatn sé til staðar til að flytja varmann til yfirborðs.

Allann þennan fróðleik fengum við úr bók sem nefnins Jörðin.


Want to Leave a Reply?