Hafdís

Lag um Eyjafjallajökul Í dag er merkilegur dagur , jú auðvitað að þetta er eini dagurinn 28.apríl 2010 á þessari öld, að hugsa sér Mjög sniðugar pælingar í gangi í loftinu .. En allavega í raungreinum undanfarina viku höfum við verið að rifja upp fyrir the big test eða lokaprófið í raungreinum. Við erum að rifja upp alveg bara frá því í 8.bekk að mér skilst og það alveg klárt að það hefur aðeins gleymst, allavega dass af því ! En við vonum að þetta bjargist bara.
Eldgosið í Eyjafjallajökli er ekkert að fara að hætta á næstunni allavega, flugsamgöngur raskast alveg vinstri hægri og sífellt fer askan að teyja sig lengra inn á Ísland í stað þess að fara alltaf beinustu leið frá landi.
En allavega ég segi að þetta eldgos hafi breytt aðeins umræðunum um kreppuna og skýrsluna, það er held ég það eina jákvæða við gosið fyrir utan það hvað það er helvíti flott að sjá !

Svo er líka alveg að koma sumar ..

Hamfarir af völdum Eyjafjallajökuls
Þetta blogg er nokkurskonar upprifjun fyrir próf sem er á morgun !

Eins og flestir vita eða allaveg ættu að vita þá er gos í Eyjafjallajökli, en það er ekkert venjulegt gos, þetta er sprengigos. Sprengigos er þegar gos verður undir jökli eða ís og gýs eginlega bara undir jöklinum og kemur eitthverstaðar niður í vatni, eða því vatni sem það bræðir því að það er auðvitað hiti í gosinu sem að bræðir klakann. Ekki nóg með það heldur fylgir þessu öllu saman reykmökkur, svo mikill að hann fer alla leið yfir hafið. Þessi reykmökkur ber með sér mikla ösku. Það er eginlega tvent sem að ræður því hvort að gos verði sprengigos eða seilglfljótandi gos eða svona hefbundið gos þar sem að bara hraunið kemur upp á yfirborðið. En þeir hlutir sem ráða því eru seigja hraunkvikunnar og hraði hennar upp á yfirborðið.
Sprengigos stafa aðallega af skyndilegri losun reikulla efna, einkum vatns, úr kvikunni við lágan þrýsting. Ágætt samanburðardæmi úr daglega lífinu er þegar tappi er tekinn af gosflösku, en þá losnar koltvíildi (CO2) úr vatnslausninni og hún freyðir. Sé flaskan hrist gerist þetta ennþá hraðar og mikill þrýstingur myndast, því 500-faldur rúmmálsmunur er á CO2 í vatnslausn og CO2 sem gasi: 1 millilítri í lausn verður hálfur lítri af gasi.
En það eru nokkrir slæmir hlutir við sprengigos, það er númer eitt að það getur komið hlaup, í þessu tilfelli jökulhlaup frá jöklinum, það getur valdið svakalegu tjóni þegar það ryður kanski með sér bæi, tún og vegi sem að fara þá alveg í klessu! Svo er það númer tvö, það er askan sem kemur frá gosinu. Askan er í flestum tilfellum eitruð, þó aðalega fyrir dýr. Núna í gosi númer 2 eginlega í Eyjafjallajökli kemur mikil aska sem hefur áhrif á jörðina og dýrin, Það er eitthvað um 10cm þykkt lag af ösku á túnunum sumstaðar undir Eyjafjöllunum og það þýðir það að það er ekki hægt að heyja þarna í sumar.

Aska úr eldgosi getur dreifst mjög fljótt um landið og önnur lönd þannir er enginn staður öruggur ef maður horfir á málin fyrir dýrin. Dæmi eru um að aska hafi dreyfst til annara landa með vindinum, eins og er að gerast núna akkurat í þessum töluðu orðum. Askan dreyfist yfir haga og drykkjarvatn dýranna og þegar þau anda fara eitruðu efnin í lungun á þeim. Áhrifin af eiturefninum eru að tennurnar eyðas, beinin fara að eyðast og ef þetta er nautgripur getur hann farið að mjólka minna og verða lamaður.

Eldingar eru tíðar í gosmökkinum við Eyjafjallajökul um þessar mundir og hafa margir lagt leið sína á Hvolsvöll til þess að sjá þetta náttúrufyrirbæri. En hvernig myndast eldingar?
Eldingar myndast þannig að það er mikið rakt loft sem fer upp í kaldann himinninn og þar myndast stöðurafmag. Skýin hlaðast plús eða mínus hleðslu og svo finnur þetta leið í jörðina sem að er þá afhleðslan þeirra og úr verður mikill blossi sem að kallast elding þannig að elding er rafmagn sem að myndast við viss skilyrði.

Hreyfing sameinda, varmi og orka er upphafið af nýjum hlekk sem við í 10. bekk byrjuðum á í gær, mánudag.
Á mánudaginn fengum við ss. nýjann hlekk og byrjuðum á því að gera hugtakakort. Í miðjuni á kortinu stendur einfaldlega varmi og við áttum að finna eitthvað sem tengist varma, alveg allt milli himins og jarðar.
Við fórum vel yfir orkuna í þessum mánudags tíma.
Við ræddum þar t.d. Hreyfiorku, stöðuorku,varmaorku, efnaorku,rafsegulorku, kjarnaorku.

Ég fann spurningu á vísindavefnum : Hver er munurinn á kolvetnum og kaloríum?
Svar:
Munurinn á kolvetnum og kaloríum er margvíslegur þótt bæði hugtökin tengist orku og varma og geti tengst mannslíkamanum. Kolvetni (e. carbohydrates) eru tiltekinn flokkur efna sem er skilgreindur nánar út frá samsetningu efnanna. Kaloría (e. calorie) er hins vegar mælieining um orku eða varma. Meðal annars er hægt að nota þessa einingu til að mæla orkuna sem við fáum úr hinum ýmsu fæðutegundum, þar á meðal kolvetnum.

Kolvetni eru einn af þremur flokkum efna sem flytja líkamanum orku og geyma hana, og má því kalla orkuefni. Hinir flokkarnir eru fita og prótín. Af þessum flokkum þurfum við hlutfallslega mest af kolvetnum úr fæðunni en eins og fram kemur í svari við spurningunni Hver eiga hlutföll fitu, kolvetnis og prótíns að vera í ráðlögðum dagskammti matar? er æskilegt að fá 50-60% af orkunni sem við notum úr kolvetnum. Heilinn notar til dæmis nánast eingöngu orku úr kolvetnum til sinna starfa.

Auk kornmetis eru ávextir ein helsta uppspretta kolvetna.
Kolvetni eru einnig kölluð sykrur (e. saccharides) og skiptast í einsykrur (e. monosaccharides), til dæmis þrúgusykur eða glúkósi, tvísykrur (e. disaccharides), til dæmis strásykur eða súkrósi, og fjölsykrur (e. polysaccharides) eins og sterkja (e. starch) og beðmi (e. cellulose). en saman ganga fyrstu tveir flokkarnir stundum undir heitinu smásykrur.

Jæjja , þá kemust smá blogg um ferðina inn í Þjórsárdalinn 11.mars þar sem var mikið fjör
Dagurinn byrjaði nú bara ósköp venjulega, held að flestir hafi nú vaknað og en þó mis mikið! Mættum við galvaskir 10 bekkingar í skólann en þó á leið í Þjórsárdalinn Við lögðum af stað um 9 leitið og fyrsta stopp var í Árnesi. Þar hittum við hreppstjórann Gunnar. Hann tók vel á móti okkur og ég held að honum hafi nú bara fundist gaman að taka á móti nokkrum Hrunamönnum svona í bland við þá Gnúpversku En verkefni okkar var nú að spurja hann spjörunum úr í sambandi við Þjórsá, virkjanir, heita vatnið, ferðamenn og allskonar hluti sem við vildum vita.
Um klukkan 10 lögðum við svo af stað úr Árnesi og á bóndabæ sem heitir Skaftholt. Þar er lífrænn landbúnaður, og hvað er lífrænn landbúnaður? Jú , þá eru allar afurðir endurnýttar og ekkert bætt við, saur og hland tildæmis. Það má þá segja að þetta sé ekkert eitrtað hjá þeim í Skaftholti og alveg óhætt til neislu. Að vísu kaupa þau oft fiskimjöl, þangmjöl til viðbótar við saurinn og hlandið svo að þetta sé aðeins fljótar að vaxa. Hjónin í Skaftholti reka líka einskonar heimili fyrir fatlaða, þeir fá vinnu og eru þá yfirleitt í fylgd með þeim 18 sem eru á launaskrá á bænum. Mér fanst mjög merkilegt að þau gera ost, heimatilbúinn og óeitraðann! Hann var mjög girnilegur
Næsta stopp eða um klukkan 11 var svo að Stóra-Núpi þar sem við snæddum hádegisverð. Það var sko heldurbetur frumlegur matur eða pulsur/pylsur Þarna var tekin góð pása, fórum í stutt helgihald í kirkjunni og blessuðum þá sem að voru látnir. Svo tóku Gyða og Evelyn upp á því að fara í eitthvern leik þar sem maður átti að finna sína fjölskyldu , segjum sem svo að einn væri t.d. kýr, þá væri annar naut og sá þriðji kálfur, við áttum að finna út hver væri með manni í hópi með því að gera hljóð dýrsis. Ég lenti t.d. í því að ég var fiskur í eitt skiptið, já viti menn hvernig fiskar tala!
Eftir dágóða pásu í Stóra-Núpi lögðum við af stað aftur, var þá dagurinn hálfnaður(klukkan var 12). Við pikkuðum Gunnar sveitastjóra aftur upp og hann reyndi að fræða okkur um Gnúpverjahreppinn. Við keyrðum upp á Gaukshöfða eða eitthvað þannig og skoðuðum útsýnið yfir hreppin, það var svosem skítsæmilegt
Svo keyrðum við áfram, og áfram þangað til að við komum að eitthverjum skógi, sem að skógræktar félagið á held ég og við röltum þarna um skóginn og fórum í snjókast og fleira skemmtilegt
Svo héldum við áfram þá var klukkan að detta í 2 og við mætt að eftirlíkingu Stangar sem að er jú að vísu rétt hjá upprunalegu stöng , þá var einmitt spurt afhverju að hafa eftirlíkingu hérna , nokkrum skrefum frá upprunalega bænum ! Og þá var svarað, jú norðmenn, þeir eru svo gjafmildir að þeir reistu þennan bæ fyrir okkur alveg sjálfir! Við vorum svo óheppin að hafa ekki lykilinn af bænum svo að við þurftum að láta okkur nægja að dást bara að þessu meistaraverki.
Eftir smá stopp við þjóðveldisbæinn og nokkra leiki frá skátum bekkjarinns héldum við í Búrfellsvirkun, fyrsta virkjunin í ferðinni Þar tók Daði Viðar á móti okkur , betur þekktur sem pabbi Lovísu:) Hann tók mjög vel á móti okkur og sýndi okkur virkjunina í bak og fyrir, eða allavega svona stórann part af henni en alveg nóg fyrir okkur held ég! Hann sagði okkur alskonar hluti um virkjanir almennt og svo bara hvað væri Sérstakt við Búrfellsvirkjun. Í Búrfellsvirkjun er 120m fallhæð, 300 snúningar á mínútu í segulpólnum og 11.000 volt fara inn í rörin í síuna sem er inn í rörunum sem eru 23.000 volt! Þetta er í svona grófum dráttum krafturinn í virkjaninni.
Um klukkan 4 skelltum við okkur svo í langþráðan kaffitíma í Búrfelli, þar fengum við alveg hreint himneskann mat, skúffukaka, safi og kex Smá þreyta var komin í mannskapinn og því um að gera að gefa öllum smá sykur í æð því að fróðleikurinn var sko ekki að verða búinn, við áttum eftir að skoða Sultartanga virkjun.
Við runnum af stað að seinasta markmiði dagsins sem var Sultartangavirkjun. Hún er í eigu Landsvirkjunar sama og Búrfellsvirkjun og er Sultartangavirkjun rétt fyrir ofan Búrfellsvirkjun. Þegar við mættum í Sultartangavirkjunina þá var Daði aftur mættur með enn meiri fróðleikspakka! Við orðin aðeins þreytt enda langur dagur að baki og við reyndum eins og við gátum að glósa en það gekk víst eitthvað mis vel! Sultartangavirkjun er töluvert minni en Búrfellsvirkun og þar afleiðiandi framleiðir hún ekki eins mikið af rafmagni eins og Búrfellsvirkjun. Við röltum um virkjunina. Þess má geta að myndin Köld slóð var einmitt tekin upp í Sultartangastöð. Í báðum virkununum vinna alls 37 manns, en mikið er um að krakkar úr sveitinni sækja um sumarvinnu í Búrfelli og þeir reyna alltaf að hafa eins mörg laus pláss þar eins og unnt er svo að allir geti fengið vinnu um sumarið.
Þegar við vorum sest upp í rútu og vorum að fara að leggja af stað upp í Hólaskóg þá vildi Daði endilega sýna okkur mjög merkilegann hlut. Við keyrðum um eitthvern fjalla veg upp fyrir Sultartangastöð þar komum við að uppistöðulóninu þar sem vatnið safnast upp til þess að geta svo fallið niður á fullri ferð! Þarn uppi var gífurlegt útsýni! Daði skrúfaði frá afrenslinu úr lóninu og það var ekkert smá flott ! Vatnið spíttist á fullri ferð áfram á svakalegum krafti. Svo þegar hann kom aftur þá sagði hann að þetta hafi aðeins verið 15% þá spyr maður sig bara hvernig er þá 100% ?!
Jæja, þá var komið að því, við settum á hold á fræðslunni og brunuðum af stað upp í Hólaskóg, sem er auðvitað ekki skógur! Við elduðum svakalega góðann hakkrétt með spaghettíi , þetta var heljarinnar máltíð! Það var souna á staðnum og skelltu sér nokkrir í hana til að kvíla þreytta líkama eftir langann dag, en dagurinn var þó ekki á enda, klukkan var bara að detta í 7! Eftir matinn vildi svo Daði Geir koma öllum að óvart og kom með heilu kassana af gosi og snakki þar sem að hann átti afmæli um miðnætti, við spiluðum, hlógum og fögnuðum afmæli Daða Geirs alveg langt fram á nótt eða um 2 leitið þegar ljósin voru slökkt og augun held ég líka!
Daginn eftir eða 12 mars eða afmælisdag Daða Geirs var svo vaknað eld snemma eða um 07.30 ! Það var aðeins of snemmt að mínu mati! En þó helgin framundan og heldur betur hægt að sofa vel og mikið þá. En við mættum aftur upp í Flúðaskóla um 10 leitið og allir mjööög þreyttir og ferskir

Jæja, þá held ég að þetta sé bara komið en auðvitað var þetta mjög skemmtileg ferð svona til að brjóta aðeins upp á daginn
Takk kærlega fyrir mig

Mjög einföld vél

Jæja, þá tekur maður upp bloggara skapið og bloggar einusinni svona hressilegt blogg
Það sem búið er að gerast í seinustu viku og þessari er það að við erum alltaf að fræðast meira og meira Viðum rafmagn. Allskonar hugtök um rafmagnið og tegundir rafmagns sem finnast í heiminum. Við erum búin að gera allskonar athuganir með rafmagn og til að framkalla rafmagn. T.d. í seinustu viku fundum við samskeyti á steypuvegg og nudduðum krukku við veggin, það oft að hún festist að lokum. Það var vegna stöðurafmagnsins sem að myndaðist inni í krukkuna við núninginn og hélt þar með krukkunni á veggnum.
Svo á miðvikudaginn í síðustu viku þá áttum við að fara inná forrit í tölvunni sem að var eginlega svona rafmagnsleikur. Við fengum fyrirmæli á blaði og áttum ss. alveg að fara eftir þeim. Það áttu alskonar hlutir að gerast en það tókst víst ekki það vel hjá mér En þetta var skemmtilegt og líka það bara að prufa sig áfram og athuga hvaða hlutir leiða og hvaða hlutir ekki. Við gerðum seinni partinn á þessu verkefni í dag ásamt því að fara inná landsvirkjun.is og fara í Orkuleikinn eða eitthvað sem að hann nú hét. Þar áttum við að stofna litla eyju og reyna að framkalla líf á henni. Þetta var mjög sniðugur leikur.
Svo er mikill spenningur í loftinu því að við 10.bekkur erum að fara í Þjórsárdalinn á morgun, leggjum af stað kl 9 um morguninn, verðum að skoða allskonar hluti allann daginn, t.d. Landsvirkjun þar sem einmitt er framleitt rafmagn. Svo lýkur deginum þar sem við förum upp í Hólaskóg og gistum þar og höfum það kósý

Í þessari viku erum við búin að vera að fjalla um alskonar hluti, en á mánudaginn þá vorum við að rifja upp frá því á miðvikudaginn í síðustu viku. Svo fjölluðum við líka um allskonar ný hugtök sem að tengjast ragmagni og þessháttar.
En í dag , miðvukudaginn 3.mars árið 2010 vorum við að gera tilraun, við settum vír utanum nagla og á endanum á vírnum settum við batteríið við. Svo settum við bréfaklemmur á sitthvorn endann á naglanum og vegna rafmagnsins sem fór þar í gegn þá héldust bréfaklemmurnar á naglanum. Svo í senni helmingnum á tímanum fórum við í tölvuverið og gerðum þar verkefni í eitthverju svakalega sniðugu forriti. Við fengum leiðbeiningar á blaði og ef að við fórum bara alveg eftir því þá ætti þetta bara að virka, svo voru nokkrar spurningar sem að við áttum að svara.
Rafmagn er mjög magnaður hlutur, ef að það væri ekkert rafmagn til þá væri örugglega ekkert líf á jörðinni !

Borgum Icesave með rafmagni til Bretlands með sæstreng

Frétt af Mbl, reyndar um Icesave .. (uppi)

Jææja, þá eru við að byrja í allt öðru en því sem að við erum vön, held að það heiti þemavinna eða eitthvað álíka og tengist náttúrufræði og samfélagsfræði. Þetta hljómar spennandi. Verkefnið tekur mánuð og förum við í eina ferð í Þjórsárdalinn Eins og flestir vita er mikið um rafmagn í Þjórsá, við byrjuðum á því í dag að fjalla svolítið um rafmagn og við gerðum athugun um stöðurafmagn. Hún var þannig að við áttum að nudda blöðru í hárið á okkur og gá hvað gerðist, það sem gerðist var það kom mikið af rafmagni milli blöðrunnar og hársins þannig að hárið stóð allt upp í loftið þegar blaðran var fyrir ofan það. Svo var annar liður í þessari sömu tilraun að hafa 2 blöðrur og nudda þeim við hárið á sitthvorum hliðunum og þegar að það væri komið mikið rafmagn í hárið þá átti maður að setja blöðrunar saman og það sem gerðist þá var það að blöðrurnar gátu ekki snert hvora aðra.
Þetta var skemmtileg athugun svona til tilbreytingar

Heyrðu.. seinustu viku byrjuðum við á því að fjalla um það hvernig börn verða til og allt það sem fylgir því. Við vitum að það þarf að hafa kvenkyn og karlkyn til þess að út komi einstaklingur með 46 litningar. Þá er nokkurnveginn hægt að reikna það út að sæðisfruma gefur 23 litninga og eggfruma 23
*Eggfruma
með þeim stærstu frumum líkamans
Geymir næringu fyrir hugsanlegan fósturvísi fyrstu sólahringana eftir frjóvgun
Hnöttótt með kjarna
Yst þykk himna til varnar
*Sáðfruma
Agnarsmá, lítil og létt
Skiptist í þrjá meginhluta
=svipa(hali)
=háls(miðhluti, fullur af hvatberum)
=höfuð(kjarni geymir erfðaefni 23 litningar

Til þess að barn verði til þarf konan að hafa frjóvgað egg og eggið þarf að vera heilbrigt og sæðisfruman þarf að vera heilbrigð líka, þá myndast heilbrygður einstaklingur. Svo getur það líka gerst að 2 egg frjóvgast og þá myndast tvíburar. Það gerist ekki oft, ein fæðing af 80 er yfirleitt tvíburafæðing. Svo getur það líka gerst að það koma gallaðir litningar í einstaklinginn og þá fæðist hann oftast með Downs heilkenni.

Í þessum hlekki er fjallað um byjgjur og öllu sem fylgir því. Við byrjuðum á nýjum hlekki á fimmtudaginn og þá byrjuðum við á því að tengja allt við bylgjur, eða allavega svona það helsta bara. Það er allt mögulegt sem að við erum búin að vera að læra um bylgjur og það sem tengist þeim. Svo í dag, ss. mánudag, þá vorum við að fjalla meira um byjgur og þessháttar og líka ljósið, eða ss. alskonar kennignar um ljós.