Daði Geir

jibbí jey

RSS

Jæja þá er komið að því. Þetta verður líklegast síðasta bloggið mitt því skólinn er að verða búinn og lokaprófin er rétt handan við hornið. Við förum í lokaprófið í náttúrufræði eftir viku eða 12. maí svo þessi vika eins og sú seinasta hafa bara helgast upprifjun fyrir próf. Síðasta fimmtudag vorum við að rifja upp erfðafræðina frá því í vetur eins og hugtökin svipgerð, arfgerð, arfblendinn og arfhreinn. Þegar búið var að rifja nokkuð vel upp erfðafræðina tókum við nokkur próf til að hnekkja enn betur á þessu. Hér er linkur ef þið viljið skoða erfða fræðina betur. Á mánudaginn var farið í upprifjun á eðlisfræði, þá aðalega á krafti. Kraftur eru þau áhrif sem verka á hlut þannig að hann tekur ð hreyfast. Kraftur er mældur í njútonum, 1 njúton er sá kraftur sem þarf til að veita hlut með massa 1 kg hröðunina 1 m/s í öðruveldi. Við fórum líka mjög létt yfir orku og skoðuðum að eins bylgjur. Í dag vorum við svo að rifja upp efnafræðina. Skoðuðum munin á frumefni, efnasambandi og efnablöndu. Frumefni er hreint efni og er táknað með einum staf t.d. H. Efnasamband er samband af frumefnum í áhveðnum hlutföllum. Efnabanda blanda af einhverjum efnum, ekki vituð nein hlutföll. Svo var rifjað upplotukerfið og hvernig það virkar og hvernig rafeindir færast milli efna og mynda annað hvort + eða – jónir. Svo vorum við að stilla efnajöfnur. Á morgunn er svo held ég síðasti tími fyrir prófið, svo þá verður líklegast lögð loka hönd á upprifjunina.

Hér er linkur að upplýsingum frá Vísindavefnum um lotukerfið.

Hér er líka skemmtilegt myndband um frumefni

Hérna er flott mynd af Hrunamannahreppi sveitarfélaginu mínu.

Jæja, þetta er þá orið nokkuð gott. Vonandi hafið þið haft gaman að því að lesa bloggið mitt allavega er ég mjög stoltur af því.

Bless bless og takk fyrir mig. Daði Geir

Halló og gleðilegt sumar. Seinasta miðvikudag kom Ingvar lögga í heimsókn til okkar í náttrúrufræðitíma og fræddi okkur um fíkniefni og áhrif þeirra svo Gyða varð að fresta prófinu um varma og eldgos til föstudags því ekki var tími á fimmtudaginn.Þá var sumardagurinn fyrsti. Mér gekk bara ágætlega prófinu held ég. Núna er síðasti hlekkurinn byrjaður sem er bara upprifjun fyrir lokapróf sem er eftir þrjár vikur eða svo. Við eru að rifja upp allt námsefni frá því í 8.bekk. Í mánudagstímanum vorum við að rifja upp líffræði og fórum yfir eina bók sem heitir Einkenni lífvera. Við rifjuðum meðal annars vísindalegar aðferðir sem eru :

• Ráðgáta skilgreind
• Upplýsingum aflað
• Tilgáta sett fram
• Tilraun framkvæmd
• Skráning upplýsinga
• Niðurstöður túlkaðar

og ef  marg endurteknar tilraunir standast er hægt að leggja framm kenningu og seinna verður kenningin að lögmáli ef allir vídindamenn samþykkja kenninguna eftir miklar ransóknir. Við rifjuðum upp einkenni lífvera sem er hreyfing, efnaskipti ( næringarnám, melting, öndun, þeviti), vöxtur og þroski, æviskeið, viðbrögð og æxlun. Þetta eru svona helstu einkenni lífvera. Eignum skoðuðum við frumuna og líffæri þeirra aðeins eins og hver er munurinn á plöntufrumu og dýrafrumu og dreifkjörnungum og heilkjörnungum. Munurinn sem er á milli dýrafrumu og plöntufrumu er sá að plöntufruman hefur frumuvegg, safabólur og grænukorn. Grænukornin valda ljóstillifuninni sem er lífinu nauðsinleg. Svo rifjuðum við aðeins upp hvað vistkerfi er. Það er tiltekið svæði þar sem lífverur tengjast hvor annari og umhverfinu.

Hérna er ljóstillifunarsöngurinn og hér er svo annað myndband um ljóstillifun (soldið ítarlegra)

Þetta er bara orðið nokkuð gott. Bless, bless Daði Geir

Jæja það er margt búið að gerast í síðust u viku. Á miðvikudaginn byrjaði að gjósa úr toppgígnum á Eyjafjallajökli svo það kom heilmikið jökulhlaup svo það þurfti að rjúfa veginn við Seljarland svo hlaupið myndi komast auðveldlega til sjávar og ekki taka Markarfljótsbrúnna með sér. Jökulhlaup verður þegar hitinn frá eldgosinu bræðir jökulinn og þegar vatnsyfirborðið er orðið nógu hátt, til að lyfta jöklinum þá verður jökulhlaup. Jökulhlaup koma oft skyndilega með miklum krafti sem eyðileggur allt sem fyrir verður, þess vegna eru settir upp varnargarðar þar sem hætta er á hlaupum til að verna mannvirki. Hér er myndband frá hlaupinu.

Útaf eldgosinu fræddi Gyða okkur um eldgos og áhrif þeirra í miðvikudagstímanum og við fórum svo í sjálfspróf um varma. Á fimmtudaginn sagði Gyða okkur enn meira um eldgos og svo gerðum við helling af verkefnum um varma og orku. Á mánudaginn var fyrirlestrartími þar sem klárað að fara yfir varma og svo fór hún að fræða okkur um eldingar og flúor útaf eldgosinu. Eldgosið í Eyjafjallajökli er sprengigos sem lýsir sér þannig að það gýs aðalega gosgufum og gjósku. Sprengigos stafa aðallega af skyndilegri losun reikulla efna, einkum vatns, úr kvikunni við lágan þrýsting. Þess vegna verður sprengigos því það er svo mikið af ís þar sem það er að gjósa. Gjóskan öðrum orðum askan dreyfist svo vítt og dreyft sem hefur slæmar afleiðingar meðal annars hefur hún lokað eiginlaga öllum flugleiðum í Evrópu því það er ekki hægt að fljúga í öku því hún skemmir hreyfla flugvéla. Gjóskuföll eru mjög slæm því í gjóskunni eru allskonar eiturgufur og eiturefni t.d. flúor. Ef gjóskufallið er mjög mikið getur orðið kolniðamyrkur um miðjandag nálægt eldstöðinni. Hér er frétt sem sýnir svartamyrkur um miðjandag. Gjóskan er mjög smá og oddhvöss og veldur særindum í augum, öndunarfærum og meltingarveg. Flúorið sem er í gjóskunni getur haft mjög slæm áhrif fyrir dýr, hann veldur m.a. kalkskorti því flúor byndir kalk og leitt til doða í kúm, þessi einkenni kallast bráð flúoreitun. Langvinn flúoreitrun: flúor sest í tönnum og beinum og skemmir glerjunginn á tönnunum þannig að tennur skemmast. Önnur áhrif af langvinnri eitrun er gaddur og fætlur. Gaddur myndast við misslit á jöxlum, slitflötur verður ójafn, en það gerir skepnunum erfitt að bíta. Fætlur eru áhlæði af slíku frauðkenndu beini á fótleggjum (myndast ný bein sem eru mjúk), og slíkir beinhnjóskar koma á fleiri bein svo sem kjálka og rifbein og valda því að dýr geta orðið mjög hölt. Dýrin verða fyrir helst þessu ef þau éta eða drekka vatn sem mykil aska er í. Í gosmekkinum geta oft orið miklar eldingar. Eldingar verða til vegna stöðurafmagns. T.d í stormi verður mykil hreyfing rafeinda þannig að ský hlaðast með + eða – hleðslu svo fara fara plúsarnir og mísarnir færast á milli skýja eða jarðar til að vera saman (sem sagt + og – verða saman). Við það verður afhleðsla sem er elding.

Eldingar í gosum:

Þegar eldgos verður undir jökli, sjó eða vatni verða meiri eldingar en ella. Eldingar í slíkum gosum verða vegna rafhleðslu í gosmekkinum. Hleðslan verður til í gígnum við samspil vatns og kviku. Gosmökkurinn verður rafhlaðinn og hleðslan losnar í eldingar; eða með öðrum orðum, það verður skammhlaup. Oftast hlaupa eldingar milli staða í mekkinum sem hafa misjafna rafhleðslu en stundum til jarðar.( tekið frá http://www.almannavarnir.is/default.asp?cat_id=108)

Jæja þá er kominn heilmikill fróðleikur um eldgos. Við erum svo að fara í könnun á morgunn sem mun tengjast varma og eldgosum. Þetta er þá bara orðið býsna gott. Bless Daði Geir

Jæja, þá erum við aftur byrjuð í náttúrfræði eftir páska frí. Í síðustu viku vorum við ekkert í náttúrufræði því Gyða var veik en í gær var byrjað með krafti að nýju. Við fengum hugtakakort því við erum að byrja á nýjum hlekki sem er númer 10 og síðasti hlekkurinn. Hann er um varma og orku. Við fengum glósur og svo byrjaði fyrirlesturinn. Orku er skipt upp í 6 mismunandi orkumyndir og þær eru hreyfiorka, stöðuorka, varmaorka, efnaorka, rafsegulorka og kjarnorka. SI eining fyrir orku er júl. Varmaorka stafar af hreyfingu einda. Ef hreyfing einda er mikil er varminn mikill t.d. eins og maður nuddar lófunum hraðar sman verður meiri varmi.Þegar varmi flist á milli kallast það varmaflutningur. Það er þegar varmaorka flyst frá heitum hlut til þeirra sem kaldari eru.Varminngetur flust á þrjá vegu: með varmaleiðingu, varmaburði og varmageislun. Varmi er mældur í kaloríum. Ein kaloría er sá varmi sem þarf til að hita eitt gramm af vatni um 1 gráðu. Hérna er myndband um varamaburð

Hérna er góð mynd sem sýnir orkuna í kalóríum

Er þetta ekki bara orðið nokkuð gott í bili. Bless Daði Geir

Jæja, þá er þemaverkefnið búið og afraksturinn varð þessi svaka flotta bloggsíða um virkjanir í Þjórsá. Hér er linkurinn að henni. Við enduðum á kinningu sem gekk bara bærilega eftir að hafa setið upp fyrir haus á síðustudögunum að gera bloggsíðuna tilbúnna og á kinningunni var svo bara spilað af fingrum framm:) Það er voða gott að verkefnið sé búið en þetta var samt mjög skemmtilegt og mikil tilbreiting frá hefðbundnu námi. Nú er svo bara að fara að koma páskafrí á morgunn er árshátíð svo er bara fríið komið. Núna er eldgos í gangi á Íslandi á Fimmvörðuhálsi sem er hliðina á Eyjafjallajökli og landslagið er orðið allt öðruvísi en það var. Set hérna inn flott myndband frá eldgosinu.

Hér er líka allmennur fróðleikur um eldgos

Þá hef ég ekkert meira að segja nema gleðilega páska

Bless Daði Geir

11. mars fórum við í námsferð í Þjórsárdal útaf þemaverkefninu sem við erum að gera. Við byrjuðum ferðina á því að fara í Árnes þar sem Gunnar Marteinsson sveitarstjóri Skeiða- og Gnúpverjahrepps tók á móti okkur og fræddi okkur um sveitarfélagið. Hann sagði okkur um ferðaþjónustuna, um virkjanir og hvaða áhrif þær haft á sveitarfélagið og það bara sem við vildum fá að vita. Eftir að hafa spurt Gunnar spjörunum úr fórum við í Skaftholt. Þar er stundaður lífrænn landbúnaður. Því fylgir allt öðruvísi búhættir en almennt gerist, það má t.d. ekki nota tilbúinnáburð bara lífrænan eins og skít. Þau í Skaftholti blanda við skítinn lífrænum úrgani til að búa til moltu. Þau meiga heldur ekki nota lyf handa skepnunum. Á Skaftholti er líka vistheimili fyrir svona „sérstakt fólkt“ og það vinnur á bænum við allskonar störf eins og búa til osta, mjóka kýr, gefa hænum og margt fleira. Eftir heimsóknina var farið á Stóra-Núp og borðaðar þar pulsur (pylsur), farið í leiki og kirkjan skoðuð. Þegar við lögðum svo af stað frá Stóra-Núpi kom Gunnar í rútuna með okkur og hélt áfram að segja okkur frá svæðinu, sagði okkur meðal anars frá og sýndi hvar Hvammsvirkun á að vera (rétt hjá Haga) og hvaða áhrif hún myndi hafa. Við kýktum aðeins í Þjórsárdalsskó og fengum þar smá útrás í snjókasti:). Svo var stefnt að því að fara að skoða Stöng og Hjálparfoss en hætt var við það vegna lélegs færi á vegum, svo það var bara farið beint í að skoða Þjóðveldisbæinn. Hann er nákvæm eftirlíking af bænum Stöng og það voru Norðmenn sem gáfu Íslendingum bæinn. Hann var reistur 1974-77. Við bæinn var farið í leiki því við vorum á undan áætlun. Daði Viðar (pabbi Lovísu) tók svo á móti okkur í Búrfelli og sýni okkur virkjunina hátt og látt. Búrfell er stærsta virkjuninn á þessu svæði og framleiðir um 270 mw og er með sex vélar sem framleiða það. Búrfell var tekið í notkun árið 1970 og framleiddi þá 210 mw en eftir að það var skipt um hverfla jókst framleiðslan. Búrfell er að framleiða rafmagn allan sólarhringinn allt árið um kring. Þegar búið var að skoða Búrfellsvirkun bauð Landsvirkun okkur í köku og safa. Þegar allir voru orðinir vel mettir var ferðinni haldið áfram og farið var í Sultartangavirkjun. Frárenslis skurðurinn frá Sultartanga er um 20 m djúpur. Það eru bara tvær vélar í Sultartanga en þær eru miklu stærri en í Búrfelli. Þær framleiða um 60 mw hvor = 120 mw í heildina. Sultartangi var tekinn í notkun árið 2000. Við fengum að fara allveg niður í Sultartanga þar sem hverflarnir eru og við fengum líka að fara inní gong sem leiða rafmagnið í spennivirkið. Þegar skoðunar ferðin um Sultartanga var lokið fór Daði með okkur að Sultartangalóni. Þar opnaði Daði fyrir okkur botnrás sem er opnuð ef eittvað bilar í virkjuninni og henni lokað er vatninu veitt í sinn gamla farveg. Það var svaka töff að sjá hvernið vatnið spíttist úr lóninu í gamla farvegin svem var allveg tómur og það tók ekki nema bara smástund og þá var bara kominn vatns mikil á. Svo lokaði Daði aftur og þá var ekkert efir nema enn að koma sér í Hólaskó. Það gekk alveg klakklaust , Daði fór á undan því það var dáldið mikið vatn á veginum að afleggjaranum að Hólaskói. Um kvöldi var bara haft mikið gaman. Það var farið í gufu, spiluð spil og farið í leiki og svo á miðnætti var svo sungið svo heyra máttist yfir í Hrunamannahrepp afmælissönginn fyrir mig Takk fyrir það öllsömul. Svo var farið að sofa um kl 2 og vorum síðan mætt í skólan aftur um kl 10. Þetta var mjög skemmtileg ferð og fræðandi. Takk mikið fyrir hana Evelyn og Gyða.

Bless, bless Daði Geir

Halló, í þessari viku erum við búinn að halda áfram að fjalla um rafmagn hjá Hildi. Á mánudaginn fórum við yfir glósur um rafmagn. Þar lærðum við um rafsegulsvið, úr hverju er hægt að fá raforku úr t.d. er hægt að framleiða rafmagn ú kolum, olíu, kjarnorku vatnsorku og fleiru. Hún sagði okkur afhverju við á Íslandi notum mest vatnsaflsvirkjanir til að fá rafmagn, það stafar helst af því að sú orka er vistvæn og endurnýjanleg útaf hringrás vatns. Þetta var það helsta sem við gerðum í þeim tíma. Í dag vorum við í tölvum og vorum við að klára verkefnið í foritinu  Virtual Lab Electricity frá því seinasta miðvikudag og þegar það var búið fórum við í orkuleik frá Landsvirkjun. Í honum áttum við framleiða orku fyrir eitt land. Hérna er leikurinn sem við fórum í. Á morgunn er svo vetvangsferð í Þjórsárdal, þá fræðumst við um Þjórsá og Þjórsárdal. Förum í virkjanir og á bæi á svæðinu og í lokinn fórum við í Hólaskó og gistum þar, þar verðu öruglega svaka stuð.

Hérna er smá fróðleikur um rafmagn

Hér er fróðleikur um stöðuorku og hreyfiorku

Þá er þetta orðið gott, bless bless Daði Geir

Halló

Síðasta föstudag byrjuðum við á þemaverkefninu í náttúrufræði og samfélgasfræði og í gær héldum við áfram í því. Ég er hópstjóri í mínum hóp og í honum er Jón Aron, Siggi og Jóhannes. Hópurinn okkar heitir Stöng og við ætlum fjalla um virkjanir og umhverfi Þjórsár. Við erum búnnir að vera hamast við að gera bloggsíðuna klára, safna heimildum og myndum til að geta svarað spurningum sem við settum framm sem ransóknar spurningar. Svo 11. mars förum við í vetvangsferð í Þjórsárdal. Hérna er linkurinn að bloggsíðunni okkar.

Hérna er ein mynd af Búrfellsvirkjun

Á mánudaginn og miðvikudaginn vorum við í tímun hjá Hildi og héldum við áframm að fræðast um rafmagn. Við vorum að læra hugtök eins og rafhrif, afhleðsla, spenna og fleiri hugtök. Svo gerðum við segul hjá henni með batteríi, einagruðum rafmagnsvír og nagla. Við festum líka glerklukku á steinvegg ánþess að nota neitt annað en bara krukku. Það var mjög kúl hvernig hún hékk bara á vegnum, án þess að við höfðum límt hana eða neitt svoleiðis. Við fórum líka í forrit í tölvum þar sem við áttum að leggja rafrásir og tengja við þær bjöllur, ljósaperur og látta þetta allt virka.

Hérna er myndband um það hvernig vatnsaflsvirkjanir virka

Jæja, þetta er þá orið nokkuð gott. Bless, bless Daði Geir

Jæja þá er þriðja önn byrjuð. Það var enginn tími í náttúrufræði á mánudaginn útaf starfsdegi svo í dag var fyrsti tíminn á önninni. Við fengum verkefna bækurnar til baka, það kom bara vel út hjá mér. Núna erum við að fara að byrja á þemavekefni í náttúrufræði og samfélgasfræði um Þjórsá og Þjórsárdal, fimmtudags tímarnir muna fara í það (bæði sam og nát). En hina dagana verðum við með kennaranema sem heitir Hildur Lilja, hún mun kenna okkur um rafmagn. Fyrsti tíminn hjá henni var í dag og í honum vorum við að fræðast um stöðurafmagn og gerðum smá tilraun með það. Við áttum að blása upp blöðru og nudda henni í hárið, taka hana svo frá og sjá hvað hárið myndi gera og svo gerðum við aðra svipaða. Það verður svo enginn náttúrufræði tími á morgun því þá ætlum við að fara og hvetja Flúðaskóla áfram í Skólahreysti. ÁFRAM FLÚÐASKÓLI

Set hérna inn skemmtilega grein af mbl um stöðurafmagn og sokkabuxur.

Hérna er svo fróðleikur um stöðurafmagn

Hérna er svo myndband hverning á að gera einfaldan rafmagnsmótor

Set hérna svo eina frétt í lokinn um hæðsta hund í heimi

Hér er svo ein mynd af Þjórsá í tilefni þess að við séum að fara að læra um hana.

Jæja er þetta þá ekki bara orðið gott. Bless, bless Daði Geir

Jæja, þá er 2. önn að vera búinn, aðeins einn dagur eftir (vá, hvað þetta líður hratt). Í mánudagstímanum héldum við áfram að fræðast um fósturþroska og hverning þetta allt virkar. Núna veit maður orðið helling um það hvernig börn verða til. Það var svo enginn tími á miðvikudaginn (öskudaginn) því Anna fékk hann til að kinna lýðháskóla. Í dag fórum við svo í stutta könnun úr efni tengdu fósturfræði. Eftir það fórum við að skoða mjög flott myndbönd um fóstur og því tengdu. Við þurftum að skila vinnubókunum svo til Gyðu því það eru annarskil. Í lok tímans var Gyða svo með smá kynfræðslu og kynsjúkdóma af okkar beiðni, bara svona aðalatriðinn í kynfræðslu s.s. hvað er kynlíf, til hvers er smokkur, hver er munur á erótík og klámi og fleira. Það var mjög fræðandi.

Þá hef ég ekki meira segja, set hérna inn hressandi myndband svon í lok vikurnar

Bless bless Daði Geir