Björgvin Viðar

Sælir feðgar

RSS

Í þessari viku héldum við áfram í hlekk nr. 11

Í mánudagstímanum var Halla með fyrirlestur eins og vanalega og aftur um einkenni lífvera Á fimmtudeginum vorum við í bóklegri verkefnavinnu, það var bæklingur með ýmsum spurningum. Síðan í föstudagstímanum fórum við  út að greina tré og komum síðan inn og fórum í stutta lauflétta könnun

Dýr sem halda sama blóðhita þó aðstæður breytist (kólni, hitni  ehv slíkt) eru þau kölluð jafnheit. En langflest spendýr ef ekki öll og einnig fuglar hafa þennan eiginleika.. Allar lífverur á jörðinni þurfa næringu og vatn, ef lífverur fá það ekki skrælna þær deyja og rotna.. en dýr fá næringu með því að borða og drekka sem fer svo niður í meltingarkerfið og nýta sum efni til orku notkunnar en losa önnur frá sér og það er kallað þveiti.

Allar lífverur fá orku sína beint eða óbeint frá sólu.. svo ég útskýri það nú aðeins.. ef við tökum sem dæmi til þess að planta þroskist verður hún að fá hita og vatn og hvar fær hún hitan ? frá sólinni. þegar plantan hefur vaxið þá kemur grasbíturinn og borða plöntuna og fær orku þaðan en plantan hefði ekki verið til án sólarinnar og hvar fær grasbíturinn þá fæðu ? ekki neinsstaðar.. og svo deyr grasbíturinn og þá koma hrægammar og sundrendur  sem nýta fæðu úr grasbítinum í orkunotkun en ef sólin hefði ekki látið plöntuna þroskast, þá hefði verið enginn grasbítur og engin fæða fyrir hrægammana sem sannar að án sólar og vatns væri einfaldlega ekkert líf

Í þessari viku byrjuðum við á nýjum hlekk, einkenni lífvera. Í mánudagstímanum átti að vera fyrirlestur en við náðum að missa það útí einhvern fíflagang og í fimmtudagstímanum kláruðum við myndina sem við byrjuðum á í síðustu viku, í tímanum á föstudeginum átti að vera útikennsla að hluta en þar sem mánudagstíminn fór í rugl breyttist það og við vorum inni í stöðvavinnu, stöðvar um ösku, plöntufrumur og hámarks aldur lífvera

Eldfjallaaska :

Eldfjallaaska er mjög fín aska samsett úr grjóti og steinefnum  minna en 2 millimetrar í þvermál sem komið hefur upp úr gíg eldstöðvar. Eldfjallaaska verður til þegar steinar og bergkvika mölna í eldgosi.

hér eru nánari uppl.

Í þessari viku héldum við áfram í hlekk númer 10 ég fór bara í einn tíma  í þessari viku og þá var fyrirlestur og stutt könnun;D

Í þessari viku héldum við áfram með varmaorku…   í mánudagstímanum var fyrirlestur eins og vanalega um varmaorku í fimmtudagstímanum horfðum við síðan á mynd sem ég skildi ekki mikið í, en átti að hafa fjallað um varma

Alkul: þegar allar sameindir stöðvast… þetta gerist við -273 °C eða 0 kelvin

Eðlisvarmi : Sá varmi sem þarf til þess að hita eitt gramm efnis um eina gráðu

Einangrari : Efni sem leiðir rafmagn og varma illa

Hitaeinig : Kaloría

Hiti: Mælikvaðri á það hversu heitt efni er, hiti er mælikvarði á hreyfiorku frumeinda eða sameinda í efninu. Hiti er mældur í celsíus gráðum eða kelvin

Hreyfiorka : orka sem hlutur á hreyfingu býr yfir og rekja má  til hreyfingarinnar einnar

Júl: eining SI-kerfisins fyrir orku og vinnu ;D

Kaloría : Ein kaloría svarar til þess varma sem þarf til þess að hita eitt gramm af vatni um eina gráðu

Kelvin :  Eining SI-kerfisins fyrir hita

Lögmálið um varðveislu orkunnar: lögmál sem felur í sér að orka getur hvorky myndast né eyðst, hún getur aðeins breytt um mynd ;D

Sameindir : Einig efnis sem eru úr tveimur eða fleiri frumeindum

Stöðuorka : Orka sem hlutur hefur vegna stöðu sinnar eða legu og hægt er að leysa úr læðingi með því að hann færist um stað

Í þessari vikur byrjuðum við á nýjum hlekk sem heitir varmaorka…  Í fimmtudagstímanum vorum við bara mep rólegheit, horfðum á myndbönd um eldgosið og fleira en í föstudagstímanum var fyrirlestur í fyrri tímanum en stöðvavinna í þeim seinni

Varmaorka :

Það var Benjamín Thompson sem sannaði það að varmi væri ekki efni heldur varminn byggðist á hreyfingu. En það var síðan James Prescott Joule sem staðfesti það 40 árum síðar (því meiri hreyfing,  því meiri varmi )

Varmi flyst á milli staða eða hluta á þrjá vegu, varmaburður, varmaleiðin og varmageislun

Varmaleiðing:

Varmi fer í gegnum efni, eða frá einu efni til annars, með beinni snertingu milli sameinda     málmur er dæmi um góðan leiðara en t.d plast er dæmi um slæman leiðara:D

Varmaburður:

Þá flyst varminn með straumi straumefnis (loftegundum og vökva). Tökum ofna í húsum sem  dæmi þeir eru hafðir neðarlega á veggjunum og hita loftið sem er neðst og þar sem heita loftið er léttara en kalda loftið þá fer heita loftið upp og kalda niður og þá myndast ákveðin hringrás og allt herbergið helst heitt. þetta er dæmi um varmaburð

Varmageislun:

Orkan er þá í mynd ósýnilegra rafsegulbylgna sem eru kallaðar innrauðar bylgjur. Varminn frá sólinni hingað á jörðina er dæmi um varmageislun !;)

í þessari viku héldum við áfram að vinna með þjórsá, að þessu sinni um efnafræðina. Í mánudagstímanum var fyrirlestur um efnafræði þjórsáar og í fimmtudagstímanum vorum við í leikjum sem tengdust rafmagns notkun og fleiru. og svo á föstudeginum var stöðvavinna um stöðuorku og hreyfisorku t.d. og í lok tímans var síðan stutt könnun.

Stöðuorka :

Stöðuorka virkar nú bara einfaldlega þannig að því hærra sem þú ferð því meiri stöðu orku hefuru. t.d. þér finnst miklu verra að fá stein í hausinn sem dettur 10 metra en stein sem dettur 2 metra það er stöðuorka

Hreyfiorka : Hreyfiorka er orkan sem þú notar í að hreyfa þig. þá orku má svo reyndar rekja í efnaorku og hana síðan í sólarorku.. en það er síðan annað mál

Þessar vikurnar erum við að vinna um þjórsá Í mánudags tímanum tókum við stutta könnun úr efi vikunar á undan og á fimmtudeginum unnum við glósu verkefni   Á föstudeginum var enginn tími vegna þess að við fórum í skálhollt

Þjórsá:

Þjórsá er lengsta á landsins eða um 230 km . Hún er jökulá og á upptök sín í Hofsjökli . í Þjórsá eru tvær virkjanir sultartangavirkjun og Búrfellsvirkjun. einnig eru nokkrir fossar í ánni:)

hér má sjá frekari upplýsingar

Nú er önn númer 2 á enda . Mér fannst þessi önn vera mjög skemmtileg og þá sérstaklega kynfræðslan. Leiðilegasti hlekkurinn fannst mér vera hljóðbylgjurnar.. því hann var þungur og ég var lengi að skilja hann   !

Þessi vika er seinasta vikan í hlekk númer 7   Við unnum nú ekkert mjög mikið en þó einhver verkefni Á mánudaginn verður svo próf úr hlekknum

Í þessari viku héldum við áfram að vinna með hljóð og hljóðbylgjur.   Það var enginn mánudagstími vegna foreldraviðtala en á fimmtudeginum horfðum við á mynd um bylgjur og tíðni í föstudagstíman fengum við glærur og gerðum tilraunir

Við gerðum eina tilraun þar sem við vorum með tvö vínglös úr gleri.  Við settum þau hlið við hlið með u.þ.b. 1 cm bili, lögðum litla nál ofan á annað glasið og strukum svo með blautum fingri í hringi eftir brúninni á hinu glasinu og þá myndaðist hljóð og þá hátti nálin að hreyfast á huinu glasinu vegna hljóðbylgna