Alexandra ;*

-         Eðli lífsins og einkenni lífvera.

-         Hámarksævilengd.
Ég ætla að byrja á hámarksævilengdinni og þessi aldur er kanski ekki mjög algengur en þetta er hæsti aldur sem vitað er um að lífveran hafi náð.
Fullorðin dægurfluga – 1. dagur
Morgunfrú – 8. mánuðir
mús – 1.-2. ár
hundur – 29.ár
hestur – 62.ár
krókódíll – 61. ár
Asíufíll – 78.ár
Steypireyður – 90.ár
maður – 121.ár
skjaldbaka – 120.ár
Broddfura – 5500.ár

          Allir eiga sér bara afmarkað æviskeið.

-         Æxlun

Æxlun er ferli sem lífverur geta af sér afkvæmi í sömu mynd. Sum dýr hafa kynlausa æxlun sem merkir að þau geta gefið af sér afkvæmi í sömu mynd sjálf. Það getur maðurinn, hesturinn, hundurinn og kötturinn ekki svo eitthvað sé nefnt.

-         Vigbrögð.

Lífverur bregðast við vegna áreitnis. Áreitni er eitthvað í umhverfi lífveru sem veldur því að hún sýnir tiltekið viðbragð. Vigbragð er einhver athöfn eða hreyfing lífveru. Áreitni sem eiga upptök sín inn í líkama lífvera.

-         Lífræn efnasambönd.

-         Helstu flokkar lífrænna efnasambanda sem eru undirstaða lífs eru:

-         Sykrur

-         Fituefni

-         Prótín

-         Ensím

-         Kjarnsýrur

     -    Ólífræn efnasambönd.
          ólífræn efnasambönd innihalda ekki neitt kolefni ! dæmi : matarsalt, vatn. 

          Samt eru alveg til nokkur ólífræn efnasambönd sem eru með kolefni, t.d.      

          koltvíoxið.

 alexandra náttúrufræðinöörd 8′)

H   L   E   K   K   U   R    1   0    !

-         Hiti og hitamælingar

-         .0˚C er frost og bræðslumark mark vatns = 273 kelvin.

-          100˚C  suðumark vatns = 373 kelvin

-          37 gráður eðlilegur líkamshiti = 310 kelvin.

-         273 c er alkul = 0 kelvin.

-         Hitamælir er tæki sem mælir hita,við notum selsíus kvarða en stundum nota vísendamenn kelvin kvarða sem er hluti af SI einingarkerfinu. Á kelvin kvarða eru einingarnar ekki mældar á selsíus kvarða heldur á kelvin (K) ef breyta á selsíus gráðum í kelvin er einungis bætt 373 við selsíugráðurnar.

-         Hitaþensla

-         Flest efni þengjast út þegar þau hitna en dragast saman þegar þau kólna sameindirnar í efnunum gera það að verkum.

-         Sem sagt sameindir á litlum hraða þurfa minni pláss en sameindir sem eru á hraða. Þannig að þegar að efnið hitnar fara á stað sameindir sem eru á meiri hreyfingu og þurfa þar af leiðandi meira pláss en sameindir sem eru ekki á miklum hraða.

-         Orkur

1. Hreyfiorka
2. Stöðuorka
3. varmaorka

     -   Þessar þrjár orkur erum við að vinna með núna hinar þrjár

              4.Efnaorka

              5.rafsegulorka

              6. kjarnorka

         erum við ekki byrjuð að vinna með,þó að þær séu á glærunum okkar.       

-         Sameindir og hreyfing

-         Tilgáta Benjamíns Thompsons (Rumford greifi) sannaði 1798 að varmi væri        ekki vari heldur að varminn grundvallaðist af hreyfingu efnis en ekki á tilvist      einhvers ylefnis.

-         40 árum síðar staðfesti James Prescott Joule að hlutir á hreyfing sköpuðu varma því meiri hreyfing-því meiri varmi. Á sama tíma varð vísendamönnum ljóst að það þurfti orku til að skapa hreyfingu og Joule komst að þeirri niðurstöðu að varmi væri einfaldlega ein mynd orkunar.

-         Samtíma menn Joule höfðu réttilega getið sér að efni væri yfirleitt úr örsmáum eindum sem kallast sameindir.

-         Niðurstaðann var sú að varminn tengist hreyfingu sameinda.

-         Varmaflutningur

Varmi getur flust á þrjá vegu milli hluta með varmaleiðingu, varmaburði

og varmageislun.

-         Varmaleiðing.
varmaleiðing er þegar varminn flyst á milli með beinni snertingu á milli sameinda. Leiðingin á sér stað í föstu efni, vökvum og lofttegundum, enda eru þau öll gerð úr sameindum. Góðir varmaleiðendur eru oft efni sem leiða varman vel. Járn er dæmi um góðan leiðara, timbur er dæmi um slæman leiðara sem er í mörgum tilfellum góður, eins og t.d. til að hræra í heitum mat í pottum.

-         Varmaburður

Þegar varmi flyst með varmaburði berst hann með straumi staumefnis, t.d. loft og vatn. Þegar straumefnið hitnar byrja sameindirnar að hreyfast hraðar og verður meira bil á milli þeirra. Þetta veldur því að eðlismassi þessa hluta straumefnis minnkar. Eins og þegar heitt loft stígur upp þar sem hann er eðlisléttari en kalt loft.

-   Varmageislun.

    Þegar orka flyst í gengum rímið á sér stað varmageislun. Orkan er í mynd

    Ósýnilegra rafsegulsbylgna sem kallast innrauð bylgjur. Varmi berst hingað 

    frá sólu með varmageislun.

alexandra náttúrufræðinöörd x) !

H   L   E   K   K   U   R    9    !

- Síðasta bloggið mitt var um bylgjur og hljóð, hlekkurinn eftir það var Þjórsá. Ég ætla aðeins að fjalla um hann núna svo færast svo upp.

Þjórsá 

Þann 05/03/10 byrjuðum við í 9-unda hlekknum “ Þjórsá ”. Sama dag fengum við glærur. Ég ætla að skrifa smá texta um Þjórsá.
- Þjórsá er á sem á meginupptök sín í Hofsjökli og rennur suður til sjávar vestan Þykkvabæjar. Hún er lengsta á landsins og er 230 kílómetrar að lengd, og vatnsmagn hennar er 364 m/sek. Heildarfall hennar er 600 metrar. Hún er jökulá en bergvatn er þó uppistaðan í ánni. Áin er sýslumörk Rangárvallarsýslu og Árnessýslu. Vatnið í ánni þekur allt að 7% af landinu. Í Þjórsá og Tungnaá eru 5 virkjanir þær eru :

- Búrfellsvirkjun

- Sultutangsvirkjun

- Hrauneyjafossvirkjun

- Sigölduvirkjun

- Vatnfellsvirkjun.

- Þjórsádalur hefur alltaf verið blómlegur en árið 1104 þegar Hekla gaus, eyddist mikil byggð vegna gjóskufalls. En í dag er byggðin mjög falleg og margir ferðmenn gera sér leið þangað.

08/03/10 fengum við svo aðrar glærur um lífríkið og vistfræðina  í kringjum Þjórsá.  Smá texti um það líka

-  í Þjóráverinu er hægt að finna allt að 180 tegundir háplantna, 225 tegundir af mosa, 145 fléttutegundir og 290 tengundir skordýra, köngulóa og langfætlna. Einnig eru hornsíli og krabbadýr í tjörnunum, ásamt miklu fuglavarpi og er gaman að seiga frá því að stærsta Heiðargæsabyggðin er í Þjórsáverum og eina evrópulandið sem hún verpir í er einmitt Ísland, en lítið er en þó eitthvað að refum og hagamúsum.

alexandra náttúrufræðinöörd ! x’)

Jæja. Núna er þessi önn að verða búin og þetta er semsagt seinasta bloggið, núna erum við í kynfræðslu en erum að fara að byrja í verkefni með 9.bekk.  um Þjórsá.  Þessi önn er búin að vera alveg fín, ekkert mikið til að hvarta eithvað yfir.- nema kanski bylgjunar. Þær voru vel erfiðar.-
. – Í tímanum í dag vorum við í tölvum og skoðuðum við síamstvíbura og ég hérna & hérna & hérna er myndbönd af þannig.

Í kynfræðsluni er hún mikið búin að tala um kynsjúkdóma og þannig háttar. Við erum búin að vinna líka á síðu sem heitir http://www.astradur.is/    þar lásum við um kynsjúkdóma og getnaðarvarnir.

Næsta mánudag verður próf í hljóðbylgjum. Eða sko prófið átti að vera í dag en nemendur fengu val um föstudag eða mánudag og allir völdu mánudag x) -   síðasta bloggið mitt var líka um hljóðbylgjur svo ég veit ekki alveg hversu lang þetta blogg verður.  

- allavegana ætla ég bara að læra undir prófið á sunnudaginn ! (: þá ætlar líka Halla að vera með póstinn opinn og svara spurningum – Svo meigum við líka vera með 1 a4 blað sem við meigum handskrifa á bæði fyrir framan og aftan og glósa allt um þetta -  Og fyrir þetta próf áttum við að vera með á hreinu  – ..

• að átta sig á samhengi milli hreyfinga sameinda og myndunar hljóðs.
• geta lýst hljóðbylgju sem fyrirbæri þar sem skiptast á þétting og þynning efnis.
• gert grein fyrir sveiflustærð/sveifluvídd, lögun, bylgjulengd og tíðni hljóðbylgju.
• átta sig samhengi milli tónhæðar og tíðni hljóðbylgju.
• borið saman sveiflustærð hljóðbylgju og styrk hennar.
• fyrir hvað stendur Herts
• fyrir hvað stendur Desíbel
• hljóðstyrkur – tónhæð

þá er það bara að læra þetta og þá er maður bara klááár (: !

-

22.01.10             �
Áðan byrjuðum við í nýjum hlekk. Það er semsagt 7-Hlekkurinn í náttúrufræði.
Hann heitir „ Hljóð “.  Og er á blaðsíðu 85-107. Í ORKA.- almenn náttúrufræðivísindi. Bókinni.
Halla Sigga gaf okkur glósur í morgun sem eru um hljóð og hljóðbylgjur.
- Markmið kaflans er   - Átta sig á samhengi milli hreyfingar sameinda og myndunar hljóðs
                                        – Lýst hljóðbylgju sem fyrirbæri þar sem skiptast á þétting og þynning efnis.
                                        - Gera grein fyrir sveiflustærð, lögun, bylgjulengd og tíðni bljóðbylgju.
                                        – Átta sig á samhengi milli tónhæðar og tíðni hljóðbylgju.

Hljóðbylgjur.

Hljóð byggist á tveimur fyrirbærum – hreyfing og sameindir.
Það semsagt myndast við hreyfingu sameinda. – t.d. er enginn lofthjúpur á tunglinu og þess vegna er ekki séns að tala saman eða reyna gera nein  hljóð. Þó það sprengist sprengja við hliðiná þér þá heyrir þú ekki neitt.  Vegna þess að hljóð berst í bylgjum og það er ekkert loft á tunglinu.
Bergmál – Bergmál myndast t.d. ef þú ert inn í herbergji með flísum á gólfinu og steipuveggi og engin húsgögn þá bergmálar ekkert lítið.
Þú getur gert litla tilraun með teygju. Ef þú lætur teyju milli fingranna- þumal og vísifingur- og dregur hana út og sleppir þá fer hún framm og til baka og framm og til baka. Með hjálp sameindanna. Og þá þjappast sameindirnar og fara í sundur og þjappast .. þangað til teygjan stoppar. – líka ein önnur og skemmtileg tilraun eða ekki beint tilraun, en alveg svakalega létt. Legðu höndina á eyrað. Og potaðu með fingrunum á hendina þá kemur mjög skrýtið en skemmtilegt hljóð.  Hljóð semsagt berst best í föstu efni. Ef þú stendur svona 3-5 metrum frá bjargi, veggi, eða föstu efni. Prófaði þá að klappa og þú finnur alveg þegar hljóðbylgjurnar koma aftur til baka.

náttúrufræðinördinn kveður

Í dag vorum fengum við svolítið val um hvað við vildum gera :’)  Það var val um plaggöt, lita myndir af .. já bara því sem við erum að læra eða svara spurningjum, annars hefðum við þurft að gera það heima ;( svo að ég ákvað að gera það í tímanum. Já því miður er náttúrufræðinördinn svolítið lost núna í þessu tungl… !  :/ en á mánudaginn verður próf svo að það er nóg að gera um helgina, !

Núna erum við mikið að læra um jörðina, tunglin og þessa myrkva. þetta er allt vel eftitt, eða kanski bara ég heims ;/

 Þetta er tunglið. Þegar eins og við köllum það að tunglið sé að stækka eða minka. Er það útaf því að þegar sólin skín á tunglið sést það en svo þegar jörðin nær að skiggja á það þá kemur svona eins og það sé að minka.

En tíminn búinn

 bæjó :*

03/12/09 – Í gær bjuggum við til power point glærur. Við fengum reyndar bara 40 mín. Svo að þær hefðu alveg geta verið betri, allavegana mínar. Þessar glærur voru um dægrarskipti, árstíðarskipti og segulljós – norður- og suðurljós.  Til þess að ná að skrifa um allt á 40 mín. Skrifaði ég bara lítið við hvert.                                                                                                                                               Á dægraskipta-glærunum skrifaði ég :

Dægraskipti er möndulsnúningur. Sem er þegar jörðin fer hring í kringum sjálfa sig. Dægraskipti verða til vegna möndulsnúnings. Ef að möndullinn snérist ekki væri einumegin við jörðina ískalt og dimmt og væri alltaf nótt en hinum megin alltaf sumar og bjart og alltaf dagur líka.

Á árstíðarskitpa-glósurnar skrifaði ég :

Árstíðarskiptin er 4. Sumar, vetur, vor og haust. Á veturna er oft snjór á jörðinni það er vegna þess að þá er sólin ekki sterk. Vegna þess að jörðin snýst. Ekki er vetur á sama stað í öllum löndunum. Og alveg eins með sumar, vor og haustið.

Svo um segulljósin – norður- og suðurljósin skrifaði ég :

Norður og suðurljósin verða til vegna selgulsviði jarðar. Segulsviðið liggur í gegnum jörðina. Á hliðum jarðarinnar eru líka geislunarbelti sem eru líka segulsvið.

04/12/09  Í dag vorum við að svara spurningum sem Halla Sigga lét okkur frá. Við skrifuðum svörin á blöð sem við létum svo inn í möppurnar okkar. Spurningarnar skiptust í þrjár gerðir af spurningum – Fjölvalspurningar, – eyðufyllingar og rétt eða rangt. Þetta voru 14. sprurningar allt í allt, og við notuðum glósur frá því í gær. ( 03/12/09)                                                                  Svo máttum við bara fara niður í tölvuver og blogga.

– Alexandra náttúrufræðinöörd

Hér geturu séð flott myndband segulsviði jarðar.

Hlekkurinn sem við erum í núna heitir “ Jarðeðlisfræði “

Undanfarna daga höfum við verið að læra um jörðina.  Núna ætla ég aðeins að tala um hana. Jörðin skiptist í 3.meginsvæði  – Steinhvolf, – Vatnshvel, og – Lofthjúpur. Lofthjúpurinn skiptist svo aftur í nokkur önnur hvolf, þau eru veðrahvolf, heiðhvolf, miðhvolf og hitahvolf.  Jörðin er sirka 70% vatn. Þá salt vatn. Öll höf  jarðar eru sölt. Stöðuvötn og  jöklavatn eru ekki sölt. Það er auðvitað alltaf eithvað salt í því , en ekki það mikið að við finnum fyrir því þegar við drekkum það.  Út í annað – Segulsvið jarðar liggur í gengum jörðina.  Á hliðum jarðarinnar eru veggir sem vermda jörðinna. Sem er hluti af segulsviði hennar. Norðurljósin og Suðurljósin myndast einungis á Norðurpól og Suðurpólnum.

 -

allrightí

Áðan voru við í könnun hjá Höllu Siggu, soldið erfið en samt gildir hún ekki til enkunnar. Svo vorum við líka að skrifa svona með hverjum við viljum vera í hóp.  Svo áttum við bara að fara í tölvuver að blogga eða skoða bloggsíður hjá örðum.

Í síðustu tímum vorum við bara í fyrirlestrum og að læra um massa og þyngd og svoleiiðis

alexandra náttúrufræðinöörd 8]