Nokkrir fróðleiksmolar um nýrun.

Nýrun mynda þvag

• Í okkru eru 2 nyuru sem eru í mittishæð sitt hvoru megin við hrygginn.
• Nýrun eru um 10 cm há, nokkurn veginn egglaga en með dld inní hliðina.
• Þegar blóð rennur gegnum nýrun síast úrgangurinn úr því og verður að þvagi.
• Á hverjum degi myndast 1 1/2 – 2lítrar af þvagi í nýrunum.
• Ef maður drekkur mikið eykst þvagmyndun.

Leið þvagsins

• Niður úr hvoru nýra liggur 20cm löng þvagpípa sem leiðir þvagið niður í þvagblöðru.
• Þvgið sagnast svo í blöðruna.
• þegar u.þ.b 1/4 lítra eru komnir í þvagblöðruna þurfum við að losa hana.
• Þá rennur þvagið útúr líkamanum gegnum þvagrás.

 Þetta er mynd af  nýrum.

-Varmaleiðing er t.d þegar við setjum teskeið í heitt vatn hitnar teskeiðin. Varmi úr heita vatninu berst í skeiðina. varmi flyst þannig í föstum efnum með leiðingu. Ef föst efni mætast berst varminn einnig á milli þeirra með leiðingu.

-Varmaburður. Flestar lofttegundir og vökvar leiða varma illa því sameindir í vökvum og lofttegundum eru ekki eins þétt saman og í föstum efnum. Bæði loft og vökvar eru hins vegar á mikilli hreyfingu og þannig getur varmi frá ofni hitað upp heilt herbergi af því að loftið sem er næst ofninum hitnar.  loftið stígur upp því heitt loft er hietara en kalt loft. Þá stígur kalt loft niður að ofninum og hitnar. Þannig gengur þetta hring eftir hring.

-varmageislun. Varmageilsun berst hvorki með leiðni né burð því í geimnum er ekkert loft. Varminn nær til jarðar með varmageislun. Í steikarofnum glóðast þaðð sem er í ofninum með varmageislunsem berast frá ristinni. Varminn berst því hvori með leiningu, því að loft er lélegur varmaleiðari, né með burði því heitt loft leitar upp en ekki niður. 

Í dag vorum við að gera tilraunir og verefni í tímanum. Við gerðum fyrst verkefni sem við áttum að útskýra afhverju það er heitara í efri koju en neðri. Ástæðan er sú að hitinn leitar upp, því heitt loft er léttara en kalt. Þess vegna er betra að vera í efri koju ef það er kalt í húsinu. síðan áttum við að útskýra, þegar heitt vatn er sett í bað og svo kalt, af hverju er heita vatnið efst og kalda vatnið neðst. Það er alveg sama ástæða og með kojurnar, hitinn er léttari en kuldinn. Síðan prófuðum við að hafa 3 glös og setja kalt, heitt, og hebergisheitt vatn í glösin. síðan settum við 1 dropa af matarlit í öll glösin. Í kalda vatninu sökk hann aðallega á botninn en balndaðist mjög lítið við vatnið, hebergisheita vatninu hreyfðist vatnið pínu og liturinn blandaðist aðeins meira en í kalda vatninu, en það sökk samt pínu á botninn, svo í heita vatninu blandaðist liturinn eiginlega alveg og vatnið hreyfðist. heita vatnið hreyfðist hraðast af því sameindir hreifast hraðast í heitu vatni. Síðan vorum við að mæla hvað steinn væri margir rúmcm, með því að setja hann í vatn. 1 mm er jafnt og 1rúmcm.

TRÍAS!!

Trías er jarðsögulegt tímmabil sem nær frá 245 til 202 milljónum ára. Bæði upphaf og lok Trías markast af miklum fjöldaútdauðum. Einkennandi jarðlög Trías tímabilsins eru rauður sandsteinn og gufunarset, sem gefa til kynna hlýtt og þurrt loftslag. Engin ummerki eru um jökulskeið, og land var að öllum líkindum hvergi nálægt pólsvæðum. Fyrstu sjávarsetlögin í upphafi rifferlisins. Þar sem strandlengja risameginlandsins var takmörkuð eru sjávarsetlög frá Trías fremur sjaldgæf, þrátt fyrir að þau séu áberandi í Vestur-Evrópu þar sem Trías jarðlög voru fyrst rannsökuð. Því er jarðlagafræði Trías tímabilsins að mestu bundin við lífverur sem lifðu í lónum og saltríkum umhverfum, t.d. Estheria krabbadýrin.Á Trías varð mikil aðlögun bæði í sjávarlífi og lífi á landi. Nýir kórallar koma fyrst fram á sjónarsviðið og eins fyrstu flugeðlurnar.

JÚRA!!

Júra er jarðsögulegt tímabil sem nær frá endalokum Trías fyrir 200 milljónum ára til upphafs Krítar fyrir 146 milljónum ára. Eins og með önnur jarðsöguleg tímabil eru jarðlögin sem marka upphaf og endi fyrir Júra vel skilgreind en nákvæmar aldursgreiningar eru óljósar sem svarar 5 til 10 milljónum ára.

svo var alveg hellingur í viðbót en það er ekki hægt að setja þetta allt innná :S